Pojawiliśmy się na krótko  w Gliwicach aby wziąć udział w przemarszu delegacji z mszy polowej pod pomnik Piłsudskiego . Tam towarzyszyliśmy w ceremonii awansowania do stopni oficerskich i apelu poległych wraz z salwą honorową. Później na prośbę szefa Wojskowej Komendy Uzupełnień wpadliśmy na moment na gliwicką Ostropę, i po godzinnym pobycie spędzonym wśród znajomych musieliśmy się ewakuować, aby wesprzeć nasz oddział „walczący” w Katowicach….
Jeżdżę Skotem. Ma być śmiesznie w dresie, czy nielegalnie w mundurze?
Jak to jest z tym mundurem?…..Kto go może nosić i w jakich okolicznościach?  Czy są jakieś przepisy regulujące prawo do jego noszenia?
Dzień Wojska Polskiego. Od kilku lat budzi w nas mieszane uczucia. Jako kolekcjonerzy sprzętu znajdującego się na wyposażeniu polskiej armii, często jesteśmy zapraszani na imprezy związane z różnymi uroczystościami państwowymi. I nie byłoby w tym nic dziwnego gdybyśmy pojawiali się jako część  historyczna, ale w większości przypadków pojawiamy się jako element zastępujący armię. Udajemy żołnierzy i tłumaczymy ze nasze SKOTy to prekursorzy ROSOMAKA…
Byliśmy w Gliwicach, potem w Katowicach. Oczywiście tak jak „Twardy”  z Bumaru i „Rosomak” Siemianowic,  tak nasze  „Skoty”  z Zabrza udawały wojsko J. Załoga Rosomaka w czarnych ubraniach pancerniackich, chłopaki z Twardego w kombinezonach Bundeswery (sic!) z polskimi barwami narodowymi i tylko nasi „skociarze” w mundurach WP.
Skądinąd trochę żal, że nawet na tak ważne dla armii święto jak DZIEŃ WOJSKA POLSKIEGO dowództwo Sztabu Wojewódzkiego nie było w stanie wyasygnować funduszy na zademonstrowanie cywilom rzeczywistego wyposażenia. Pojawiają się oczywiście nieśmiertelne „hamweje”, ale to naprawdę nie są jedyne pojazdy w wojsku
Tak naprawdę to takie występy z „okazji i ku czci” powoli zaczynają  nas krępować.  Fajnie jest poudawać wojaków na weekendowej imprezce wśród przedszkolaków, ale na imprezach państwowych  jest to żenujące.  Taką wzorcową imprezą w której jesteśmy prawidłowo postrzegani i odbierani  są organizowane przez Marszałka Wojewódzkiego obchody z okazji święta 11 listopada.
Mieliśmy okazję na ten temat porozmawiać z „bardzo ważnymi osobistościami” podczas nieformalnego spotkania w Katowicach z okazji świętowania dnia Wojska Polskiego.  My - cywile – czuliśmy się skrępowani zakładając mundury wojskowe z okazji święta które de facto nie jest naszym świętem. Pierwszą uwagą z naszej strony było to, aby na każdej imprezie gdzie się pojawiamy, wyraźnie zaznaczać że jesteśmy grupami rekonstrukcyjnymi. Jest to jednak przede wszystkim rola organizatora imprezy. Nic by się nie stało gdyby ppłk. Nowogrodzki podczas powitania zaproszonych gości przedstawił obecne na imprezie cywilne zespoły noszące mundury WP i sprzęt który jest już dla wojska historycznym.
Drugą sprawą jest kwestia noszenia munduru. Generalnie nie będąc żołnierzem, nie posiadając książeczki wojskowej z adnotacją że jest się żołnierzem służby czynnej, nosić munduru Wojska Polskiego NIE WOLNO! I nie ma tu znaczenia ze jest to mundur takiego czy innego wzoru. Jeśli mundur posiada cechy zbliżone do współcześnie noszonego munduru to noszenie go bez uprawnień jest przestępstwem. Spróbujcie założyć współczesny mundur policyjny i wyjść w tym na miasto. Wystarczy  spodnie i koszula. Bez oznaczeń przynależności garnizonowej, stopnia i dystynkcji.  Nie dojdziecie w nim do najbliższego skrzyżowania. Zaraz zostaniecie zatrzymani jako „przebierańcy” i dobrze jeśli taka „przygoda” zakończy się tylko na komisariacie i skierowaniem sprawy do sądu. Gorzej jeśli osadzeniem na „dołku” i  otrzymaniem sankcji prokuratorskich . A przecież mundur Wojska Polskiego jest objęty taką samą ochroną prawną….
Więc tak naprawdę jak to jest?

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
Wersja skonsolidowana
z dnia 19 października 2005 r.

w sprawie zakazu używania munduru wojskowego lub jego części

(Dz. U. 2005 r. Nr 216 poz. 1827 z dnia 31 października 2005 r. zmieniony przez Dz.U. 2006 nr 122 poz. 849 z dnia 28 czerwca 2006)

Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130, z późn. zm.1) zarządza się, co następuje:


§ 1. 1. Mundur wojskowy składa się z kompletnych ubiorów: galowego, wyjściowego, służbowego, ćwiczebnego, polowego, specjalnego i wieczorowego.
2. Części munduru wojskowego to elementy składowe ubiorów, o których mowa w ust. 1, określone w § 4-11 i § 13-15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów oraz noszenia umundurowania i oznak wojskowych przez żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 7, poz. 53) oraz § 4-9 i § 11-13 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych oraz uzbrojenia przez żołnierzy w czynnej służbie wojskowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 7, poz. 54).

§ 2. 1. Wprowadza się zakaz używania:
1) munduru wojskowego, o którym mowa w § 1 ust. 1,
2) części munduru wojskowego, o których mowa w § 1 ust. 2
- przez osoby nieuprawnione, chociażby przedmioty te zostały pozbawione oznak wojskowych.
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:
1) mundury galowe generalskie wojsk lądowych oraz wojsk lotniczych wzór 92;
2) mundur galowy admirała wzór 92;
3) mundury galowe wojsk lądowych, wojsk lotniczych oraz Marynarki Wojennej wzór 92;
4) mundury wyjściowe i letnie generalskie wojsk lądowych oraz wojsk lotniczych wzór 92;
5) mundur wyjściowy i wyjściowy letni admirała;
6) mundur wyjściowy marynarski;
7) mundury wyjściowe i letnie oficerskie wojsk lądowych, wojsk lotniczych oraz Marynarki Wojennej wzór 92;
8) mundury służbowe generalskie, oficerskie i Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego wojsk lądowych, wojsk lotniczych oraz Marynarki Wojennej;
9) półfrak i spodnie ubiorów wieczorowych wojsk lądowych, wojsk lotniczych oraz Marynarki Wojennej;
10) płaszcze sukienne oficerskie i Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego wojsk lądowych, wojsk lotniczych oraz Marynarki Wojennej;
11) mundur polowy wzór 93 (z nadrukiem pantera);
12) mundur polowy tropikalny wzór 93 (z nadrukiem pantera);
13) mundur polowy tropikalny w kamuflażu pustynnym;
14) ubranie ochronne (z nadrukiem pantera);
15) kombinezony pilota;
16) kurtka polowa wzór 93 (z nadrukiem pantera);
17) koszulo-bluza polowa wzór 93 (z nadrukiem pantera);
18) berety koloru: czarnego, bordowego, brązowego, niebieskiego, szkarłatnego, szarego i zielonego - ze znakiem orła wojskowego;
19) czapki rogatywki;
20) czapki garnizonowe Marynarki Wojennej oraz wojsk lotniczych;
21) furażerki wyjściowe i polowe wojsk lądowych oraz wojsk lotniczych;
22) sznury galowe;
23) pas żołnierski;
24) pas żołnierski z klamrą MW;
25) oznaki wojskowe.
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy używania munduru lub jego części, pozbawionych oznak wojskowych, określonych odpowiednio w § 2 ust. 2 pkt 11, 12, 16
i 17, przez młodzież, instruktorów i specjalistów zrzeszonych w stowarzyszeniach lub organizacjach społecznych, które zawarły porozumienia o współpracy z Ministrem Obrony Narodowej, a ich statuty przewidują prowadzenie działalności na rzecz obronności państwa, oraz młodzież szkolną i akademicką realizującą przedsięwzięcia w ramach przysposobienia obronnego, obozów specjalistycznych i podczas uroczystości o charakterze patriotycznym.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Tyle mówi rozporządzenie z którym każdy militarysta powinien się zapoznać.
Natomiast w trakcie naszych nieformalnych rozmów udało nam się uzyskać prywatny punkt widzenia oficerów WP.
Jeśli  jesteśmy uczestnikami  imprez w których bierze udział  historyczny sprzęt wojskowy,  to żeby oddać prawdę historyczną  w miarę rzetelnie, to wolno nam założyć umundurowanie zgodne z „epoką”. Jeśli okaże się że „prawda historyczna” wymaga założenia współczesnego munduru to również „wolno” go założyć, pod warunkiem  że znajdujemy się w pobliżu miejsca postoju pojazdu lub miejsca trwania imprezy.  To tak jak z aktorem który na deskach teatralnych gra generała, ale już powrót w „charakteryzacji” do domu będzie przestępstwem. Dopóki nie ma oznak ze mundur jest lekceważony, czy też nadużywany do celów niezgodnych z przeznaczeniem, wówczas możemy spodziewać się że żandarmeria nie będzie interweniować.
Pierwsza uwaga: Mundur ma być schludny!!!! Ma być noszony  w sposób świadczący o szacunku dla jego wartości. Godnie dla barw narodowych prezentowanych przez noszących ten mundur. Jeśli mundur będzie noszony nonszalancko, z dystynkcjami które będą świadczyć ze osoba nosząca nie jest uprawniona do posiadania ich, kroki żandarmerii wojskowej na pewno skierują się w tę stronę.
Zalecam wzięcie sobie do serca tej ostatniej uwagi. Z naszej wiedzy wynika że armia powoli zaczyna zwracać uwagę na nieformalne  grupy noszące polskie mundury. Może takiego „niedbalucha” spotkać niemiła przygoda.  Zapewne duża część militarystów nie wie  co grozi osobom które nie dostosują się do wyżej wymienionych przepisów.

USTAWA
z dnia 20 maja 1971 r.
Kodeks wykroczeń
(Dz.U. 2007 nr 109 poz. 756)
Art. 61. § 1. Kto przywłaszcza sobie stanowisko, tytuł lub stopień albo publicznie używa lub nosi odznaczenie, odznakę, strój lub mundur, do których nie ma prawa,
podlega karze grzywny do 1.000 złotych albo karze nagany.
§ 2. Kto ustanawia, wytwarza, rozpowszechnia publicznie, używa lub nosi: godło, chorągiew albo inną odznakę lub mundur, co do których został wydany zakaz, albo odznakę lub mundur organizacji prawnie nieistniejącej, albo odznakę lub mundur, na których ustanowienie lub noszenie nie uzyskano wymaganego zezwolenia,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 można orzec, a w razie popełnienia wykroczenia określonego w § 2 orzeka się przepadek wymienionych w tych przepisach przedmiotów, jak również innych przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia, takich jak pieczęcie, stemple, papier firmowy lub bilety wizytowe, choćby nie stanowiły własności sprawcy.


Za egzekwowanie tych przepisów na terenie "cywilnym" wbrew powszechnemu mniemaniu odpowiada Policja a nie Żandarmeria gdyż militaryści nie są żołnierzami i poza terenem wojskowym (takim jak Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie) nie podlegają jurysdykcji Żandarmerii Wojskowej.  
Po tak długim artykule, jeśli ktoś dotrwał do końca pozwolę sobie w sposób kolokwialny, a więc łatwo przyswajalnym zacytować  10  przykazań które mogą nas uchronić przed niepotrzebnymi kłopotami.
1.Jeśli decydujesz się założyć mundur to noś go tak jak sierżant w wojsku przykazał. Mundur to nie ubranie robocze, więc noś go czysty i zapięty.
2.Wiem że chcesz być ważny i fajnie doczepić sobie pułkownika na pagony, ale nawet jeśli w wojsku zarobiłeś na „peta” na pagonie, to teraz już nie wolno Ci go nosić bo jesteś cywilem.
3.Nie zakładaj oznak pułkowych, nawet jeśli służyłeś w Gromie, Formozie, Agacie, i  razem do kupy. Nie jesteś już komandosem, nie zrobisz już „Gleba sto!!!!!”  za założenie plakietek z Iraku jeden z naszych na Helu dostał wycisk.  Ty też chcesz po nosie?
4.Jeśli masz mundur na sobie to w trakcie uroczystości wojskowych i państwowych nie zapominaj że masz obowiązek oddać honory tak jak przystało . Noszenie rąk w kieszeniach podczas grania hymnu państwowego to rzecz która wk…. każdego.
5.Mundur to nie choinka. Nie obwieszaj go wszystkimi znaczkami jakie znalazłeś u tatusia w szufladzie. Zresztą, zastanów się czy masz prawo do noszenia ich.
6.Wszyscy „komandosi” noszący oznaczenia specjalizacji wojskowych. Na ich noszenie też potrzebne jest potwierdzenie ze zdobyłeś je w wojsku. Jeśli oddałeś skok w „tandemie”  na urlopie, to nie upoważnia Cie to do noszenia odznaki skoczka spadochronowego. Chłopaki z  6 BDSz i 1PSK z Lublińca są na to uczuleni. Można zebrać po twarzyJ
7.Jeśli podejdzie do Ciebie żołnierz, to potraktuj go z szacunkiem i należną uwagą. Może ma Ci do powiedzenia coś ważnego, a nie zapominaj że  to TY podrabiasz jego, a nie on Ciebie.
8.Noszenie rąk w kieszeniach munduru, rozpięte bluzy, zawiązywanie bluzy mundurowej na biodrach, rozwiązane sznurówki butów, postawione kołnierze , uświnione w smarach mundury, niejednolite umundurowanie, koszarowy styl wyrażania się w miejscach publicznych  to najczęstsze grzechy naszych kolegów. Jeśli już nosisz ten mundur, to nie prowokuj nim żandarmów. Po co Ci to.
9.Mundur noś tylko w  przypadku jeśli prezentujesz swój sprzęt. Przy nim jesteś w miarę „bezpieczny”. Nie wybieraj się w mundurze na urodziny do szwagra.  To nie jest dobry pomysł.
10. ZAPAMIĘTAJ. Wszystko można co nie można tylko z wolna i ostrożna.

Na koniec tylko dodam ze zgodnie z ustawą jest furtka która mówi ze cywilowi wolno założyć mundur i w sposób pełnoprawny nosić go  na uroczystościach państwowych, tak aby nie przynieść sobie wstydu w ewentualnej konfrontacji z patrolem żandarmerii, ale to temat na oddzielny artykuł do którego niedługo wrócimy.

Komendant Małej Armii Grupa Śląsk
Wacław Widuchowski